Nazwa “Kraków”
Po raz pierwszy nazwa miejscowa Krakowa, jako wawelskiego i podwawelskiego zespołu osadniczego pojawia sie w relacji arabskiego podróżnika Ibrahima ibn Jakuba. Kolejnym dokumentem w którym wymienia się nazwę Kraków jest akt Dagome iudex, czyli wadliwe streszczenie na mocy którego Mieszko I z żoną Oda i synami Mieszkiem i Lambertem oddają swoje państwo pod opiekę stolicy Apostolskiej. Kraków jako nazwa jest zaliczana do grupy nazw dzierżawczych i mających bardzo czytelną odimienna budowę. Sugeruje ona siedzibę Kraka, zatem mozna przypuszczać że imię takie rzeczywiście istniało poza legendą. Racjonalizm nakazuje przyjąć, że historia zamknięta w nazwie miasta mówi nam o Kraku, który w nieznamym dokładnie czasie załozył swój gród, który nazwano Krakowem. I to jedyny wniosek wynikający z nazwy. Pozaźródłowe wiadomości historyka każą natomiast uznać, że gród Kraka musiał być znaczny, o długotrwałej roli, skoro jego nazwa pozostała w tradycji czy inaczej mówiąc utrwaliła się. Nie ulega wątpliwości, że pierwotnie łączyła się z pojedynczym obiektem, stanowiącym siedzibę Kraka i jego następców, w których należałoby się dopatrywać “władców” plemiennych. Poszukiwania tego miejsca w obecnym Krakowie należałoby rozpocząć przede wszystkim od Wawelu. Za tym faktem przemawiają ślady - co prawda wątłe - grodu na wzgórzu wawelskim, które można połączyć z rodziną wielkich grodów epoki plemiennej. Przemawiają za tym wczesne a stosunkowo liczne obiekty sakralne wzgórza wawelskiego, które musiało być zatem u początków chrześcijaństwa w tej części Polski najważniejszym siedliskiem licznej elity władzy. Przemawia za tym wreszcie znaczne i trwałe osadnictwo u stóp Wawelu, które razem z Wawelem tworzyć musiało krakowskie pramiasto, a równocześnie trzon osadniczy rejonu górnej Wisły. Znaczenie i dynamikę rozwoju Krakowa wczesnośredniowiecznego podkreśla, potwierdzona badaniami, obecność już od drugiej połowy X w. kamiennych budowli: pałacu władcy i licznych kościołów.